آیین­ نامه اجرایی تبصره ۲ ماده ۱۶۹ ق.م.م به الزام استفاده از صندوق مکانیزه فروش می‌پردازد.

همچنین ویژگی‌های آن، مشمولین استفاده، مشوق‌ها و جرایم عدم استفاده از آن را بیان می‌کند.

هیأت وزیران در جلسه ۱۳۹۶⁄۰۴⁄۱۸ به پیشنهاد سازمان امور مالیاتی کشور و با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق اصناف ایران و به استناد تبصره ۲ ماده ۱۶۹ اصلاحی قانون مالیات­های مستقیم ـ مصوب۱۳۹۴  آیین ­نامه اجرایی تبصره یادشده را به شرح زیر تصویب کرد:

آیین­ نامه اجرایی تبصره ۲ ماده ۱۶۹ اصلاحی قانون مالیات­های مستقیم

ماده ۱

در این آیین­ نامه اصطلاحات زیر در معانی مشروح مربوط به کار می‌روند:

الف ـ قانون: قانون مالیات‌­­های مستقیم ـ مصوب ۱۳۶۶ ـ و اصلاحیه‌های بعدی آن.

ب ـ سازمان: سازمان امور مالیاتی کشور.

پ ـ اتاق: اتاق اصناف ایران.

ت ـ سامانه صندوق فروش: سامانه‌ ای اعم از صندوق فروش یا رایانه یا نرم­ افزار کاربردی، شامل سخت­ افزار و نرم­ افزار با امکان اتصال به سامانه سازمان که قابلیت لازم برای ثبت اطلاعات خرید و فروش کالا و خدمات واحد کسب و کار را دارد. این سامانه بر اساس استانداردهای نرم ­افزاری و سخت ­افزاری که توسط سازمان و با همکاری وزارتخانه‌­های ارتباطات و فناوری اطلاعات و صنعت، معدن و تجارت تعیین می‌­شود طراحی و مدیریت می‌گردد. این استانداردها شامل ضمیمه­‌هایی است که پیاده­ سازی اطلاعات را در محیط سیستم عامل‌های مختلف فراهم می‌­نماید.

ث ـ شماره شناسه: شماره منحصر به فردی که توسط سازمان برای هر سامانه صندوق فروش اختصاص می‌یابد. در مواردی که حسب درخواست مودی، واحد کسب و کار با توجه به حجم فعالیت به بیش از یک سامانه صندوق فروش نیاز داشته باشد در صورت تأیید سازمان برای هر سامانه مذکور شماره مجزا اختصاص می‌یابد.

ج ـ حافظه­ مالیاتی: حافظه جانبی الکترونیکی که برای ثبت مستمر اطلاعات سامانه صندوق فروش نصب می‌گردد و حذف و تغییر اطلاعات درآن امکان­پذیر نمی‌­باشد.

چ ـ فایل الکترونیکی: قالب و اقلام اطلاعات الکترونیکی سامانه صندوق فروش که مشخصات آن بر اساس بسته‌­­های تبادل اطلاعات توسط سازمان طراحی، تعریف و اعلام می‌­شود.

ح ـ اشخاص مشمول: اشخاص حقوقی و صاحبان مشاغل موضوع قانون که متناسب با حجم و نوع فعالیت، حسب اولویت­ بندی، تعیین و اعلام شده یا می­‌شوند.

ماده۲

مشخصات سخت­ افزاری و ویژگی‌های نرم­ افزاری سامانه صندوق فروش به شرح زیر تعیین می­‌شود:

الف ـ مشخصات سخت‌افزاری سامانه صندوق‌ فروش

۱ـ مجهز به حافظه مالیاتی، صفحه نمایشگر کاربر و مشتری، صفحه کلید و چاپگر فیش.

۲ـ داشتن قابلیت اتصال به سایر تجهیزات جانبی مانند بارکدخوان و چاپگر معمولی.

۳ـ داشتن قابلیت نصب و اجرای نرم‌ افزارهای موضوع این آیین ­نامه.

۴ـ سازگاری با استانداردهای موضوع بند(ت) ماده(۱) این آیین­ نامه.

۵ ـ داشتن امکانات استفاده در سیستم‌های شبکه‌ای به عنوان یک ایستگاه کاری.

۶ ـ داشتن قابلیت اتصال به درگاه‌های الکترونیکی بانکی بمنظور فروش با استفاده از کارت‌های الکترونیکی بانکی.

۷ ـ داشتن قابلیت اتصال از طریق درگاه­های ارتباطی با استانداردهای الکترونیکی.

ب ـ ویژگی­‌های نرم افزار سامانه صندوق فروش

۱ـ صدور صورتحساب مطابق مفاد ماده(۱۲) این آیین­ نامه.

۲ـ ثبت و ذخیره اطلاعات صورتحساب خرید و فروش کالا/خدمات.

۳ـ محاسبه مالیات و عوارض طبق قوانین موضوعه.

۴ـ ثبت اطلاعات موضوع بند(ت) ماده(۱) این آیین­ نامه بر روی حافظه مالیاتی.

۵ ـ ارسال اخطار مناسب به کاربر درخصوص قطع حافظه مالیاتی.

۶ ـ عدم صدور صورتحساب فروش در صورت قطع ارتباط سامانه صندوق فروش با حافظه مالیاتی.

۷ ـ امکان تهیه گزارش‌های آنی و دوره ای در مقاطع مختلف زمانی که حداقل شامل اطلاعات فروش کالا و خدمات و میزان مالیات و عوارض دریافتی باشد.

ماده۳

سازمان مکلف است با همکاری وزارت صنعت، معدن و تجارت و اتاق به تدریج و براساس اولویت، اشخاص مشمول را تعیین و مراتب را حداکثر تا پایان شهریورماه هر سال از طریق درج در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار و روزنامه رسمی کشور اعلام نماید.

ماده۴

اشخاص مشمول مکلفند پس از انتشار آگهی فراخوان، حداکثر تا پایان دی ماه همان سال نسبت به ثبت درخواست تخصیص شماره شناسه در درگاه عملیات الکترونیکی سازمان با ذکر ویژگی و مشخصات سامانه صندوق فروش اقدام نمایند.

ماده۵

سازمان مکلف است ظرف دو ماه پس از ثبت درخواست اشخاص مشمول و بررسی موضوع، در صورت تطابق مشخصات فنی سامانه صندوق فروش با ویژگی‌­های اعلام شده نسبت به تخصیص شماره شناسه برای هر سامانه صندوق فروش اقدام نماید.

ماده۶

اشخاص مشمول مکلفند پس از اخذ شماره شناسه موضوع ماده(۵) این آیین­ نامه نسبت به نصب و راه­ اندازی سامانه صندوق فروش اقدام و از ابتدای فروردین ماه سال بعد از سامانه صندوق فروش استفاده نمایند. در صورتی که شناسه سامانه مذکور تا پایان سال ثبت درخواست صادر نشود مؤدی مکلف است(۱۵) روز پس از اخذ شناسه سامانه نسبت به نصب و استفاده از سامانه یادشده اقدام کند. در این صورت مؤدی موظف است سرجمع اطلاعات موضوع بند(ت) ماده(۱) این آیین نامه را از ابتدای سال تا آن تاریخ در سامانه ثبت نماید.

ماده۷

اشخاص مشمول نصب و استفاده از سامانه صندوق فروش مکلفند از سامانه یاد شده به منظور صدور صورتحساب فروش کالا و خدمات و همچنین ذخیره‌سازی اطلاعات استفاده نمایند.

تبصره ـ اشخاص مشمول که نرم افزار سامانه صندوق فروش آنها دارای قابلیت ثبت عملیات خرید و فروش(کالا و خدمات)، هزینه و نگهداری حساب موجودی کالا باشد اطلاعات خروجی سامانه مزبور جایگزین دفاتر، اسناد و مدارک موضوع آیین­ نامه ماده(۹۵) قانون حسب مورد خواهد بود.

ماده۸

اشخاصی که از سامانه صندوق فروش استفاده می‌نمایند مکلفند در هنگام رسیدگی، حسب درخواست کتبی مأموران مالیاتی ذیربط(با رعایت آیین ­نامه ماده(۲۱۹) قانون)، ضمن ارائه دستورالعمل نحوه کار با سامانه یاد شده، امکان دسترسی لازم به اطلاعات آن سامانه را فراهم ­نمایند.

ماده۹

اشخاص مشمول مکلفند تا زمانی که سامانه ماشینی(سیستم مکانیزه) برخط طراحی و راه­ اندازی نشده است، اطلاعات عملیات خرید و فروش کالا و خدمات خود را در بازه‌­های زمانی مشخص شده و بر اساس روش­هایی که توسط سازمان تعیین می‌­شود در اختیار سازمان قرار دهند.

ماده۱۰

در مواردی که اشخاص مشمول به هر دلیل تصمیم به کاهش تعداد سامانه صندوق‌های فروش داشته باشند مکلفند درخواست خود را ظرف(۱۰) روز از روز توقف بهره ­برداری از سامانه صندوق فروش از طریق ثبت در درگاه عملیات الکترونیکی سازمان به اداره امور مالیاتی مربوط ­اعلام نمایند.

ماده۱۱

اشخاص مشمول مکلفند در موارد توقف دائم و توقف بیش از یک ماه فعالیت شغلی خود، مراتب را ظرف یک ماه پس از تاریخ توقف فعالیت از طریق درگاه عملیات الکترونیکی سازمان اعلام نمایند.

تبصره۱ـ در مواردی که توقف فعالیت واحد کسبی به حکم مراجع ذی­صلاح قانونی باشد و یا در موارد وقوع حوادث غیر مترقبه، اشخاص مشمول مکلفند ظرف سه ماه پس از توقف فعالیت واحد کسبی، مراتب را ازطریق درگاه الکترونیکی سازمان اعلام نمایند.

تبصره۲ـ اشخاص مشمولی که نسبت به تغییر شغل یا محل فعالیت اقدام می‌­نمایند مکلفند ظرف دو هفته تغییرات انجام شده را در درگاه عملیات الکترونیکی سازمان ثبت نمایند.

ماده۱۲

صورتحساب صادره توسط سامانه صندوق فروش باید دارای شماره سریال ماشینی، تاریخ و حداقل دربرگیرنده اطلاعات هویتی شامل نام، نام خانوادگی(شهرت کسبی)، نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کد پستی فروشنده و مشخصات کالا یا خدمات ارائه شده،مقدار و مبلغ ­آن­ باشد.

تبصره ـ در صورت درخواست خریدار به منظور بهره­ مندی از اعتبار مالیات ارزش افزوده پرداختی، فروشنده موظف است علاوه بر صدور صورتحساب موضوع این ماده نسبت به صدور صورتحسابی که علاوه بر اطلاعات مندرج در متن ماده، اطلاعات هویتی خریدار شامل نام، نام خانوادگی، نام شخص حقوقی، شماره اقتصادی، نشانی کامل و کدپستی خریدار می‌باشد اقدام نماید.

ماده۱۳

سازمان موظف است ظرف دو سال از تاریخ لازم ­الاجرا شدن این آیین­ نامه، سیستم کنترل مرکزی هوشمند شبکه­ ای را به­ منظور کنترل و نظارت بر حسن استفاده از سامانه صندوق فروش را به نحوی­ که ضمن­ حصول اطمینان از اتصال برخط سامانه‌های صندوق فروش به شبکه و در صورت آماده بودن بستر شبکه ملی اطلاعات و مرکز ملی تبادل اطلاعات(NIX) و دریافت اطلاعات، امکان کنترل تصادفی(موردی) عملیات آنها به صورت بر خط وجود داشته باشد، طراحی و اجرا نماید.

ماده۱۴

معادل ده درصد(۱۰٪) از مالیات ابرازی عملکرد اشخاص مشمول که توسط سازمان ملزم به استفاده از سامانه صندوق فروش شده ­اند مشروط به رعایت مفاد این آیین­ نامه برای مدت دو سال­ اول­ بخشوده­ خواهد شد.

ماده۱۵

عدم نصب یا عدم استفاده از سامانه صندوق فروش فروشگاهی یا عدم ثبت صورتحساب خرید و فروش، موجب تعلق جریمه ­ای معادل دو درصد(۲٪) فروش خواهد بود. مأخذ محاسبه جریمه، آن بخش از فروشی خواهد بود که عملیات آن در سامانه صندوق فروش ثبت نشده و یا اطلاعات آن­ در اختیار سازمان­ قرار­ نگرفته ­است.

تبصره ـ چنانچه مودی اقدامات لازم را بر اساس ماده(۴) این آیین­ نامه انجام داده­ است اما به هر دلیلی شماره شناسه سامانه صندوق فروش توسط سازمان صادر نشده است تا(۱۵) روز پس از اخذ شماره شناسه مشمول جریمه‌های مقرر در این ماده نخواهد شد.

ماده۱۶

معادل هزینه‌های انجام شده بابت خرید، نصب و راه اندازی سامانه صندوق فروش برای اولین بار اعم از سخت افزار و نرم افزار متناسب با نیاز واحد شغلی که به تشخیص سازمان خریداری می‌شود با ارائه اسناد و مدارک مثبته از مالیات بر درآمد(عملکرد) قطعی شده اشخاص مشمول در اولین سال استفاده و یا سالهای بعد با رعایت مفاد این آیین ­نامه قابل کسر خواهد بود.

ماده۱۷

اشخاصی که مطابق ماده(۱۲۱) قانون برنامه پنجم توسعه و با هماهنگی وزارت صنعت، معدن و تجارت، اتاق اصناف ایران و بر اساس اولویت‌های تعیین شده سازمان برای نصب و استفاده از سامانه صندوق فروش در سال­های ۱۳۹۲، ۱۳۹۳ و ۱۳۹۴ فراخوان شده ­اند همچنان ملزم به استفاده از سامانه یاد شده می‌باشند. همچنین اشخاص مذکور مکلفند تا پایان دی­ماه سال ۱۳۹۶ مطابق ماده(۴) این آیین ­نامه نسبت به ثبت درخواست تخصیص شناسه سامانه صندوق فروش در درگاه عملیات الکترونیکی سازمان اقدام نمایند و از ابتدای سال ۱۳۹۷ مشمول مقررات این آیین­ نامه خواهند بود.

ماده۱۸

اشخاص مشمول تبصره ماده(۱۰۰) قانون مالیات‌­های مستقیم از شمول اجرای این آیین ­نامه مستثنی می‌باشند.

ماده ۱۹

این آیین ­نامه از تاریخ ۱۳۹۷⁄۰۱⁄۰۱ لازم ­الاجرا است.

همچنین بخوانید

پیرو تبصره ۲ ماده ۱۶۹ قانون مالیاتهای مستقیم سازمان امور مالیاتی در شهریور ۹۸ طی بخشنامه ای ۱۵ گروه شغلی جدید را از ابتدای سال ۱۳۹۹ مکلف به نصب و راه اندازی سامانه صندوق مکانیزه فروش و اتصال دستگاه کارت خوان بانکی که شناسه آن در سایت سازمان امور مالیاتی ثبت شده، نموده است.